Rebellen met Rode Hoeden

Linda Huijsmans

De Red Hat Society is een informele organisatie van vrouwen boven de vijftig die ongecompliceerd plezier willen maken. Niets hoeft, alles mag. Alleen een rode hoed is absoluut verplicht. “Onze generatie moest altijd zoveel. Dat proberen we nu georganiseerd af te leren”.

‘Hé leuke mutsen hoor!’ roept een passerende jongen vanaf zijn fiets. De dames van ‘Anemone Unlimited’ die met hun opvallende rode hoeden poseren voor de fotograaf, schieten in de lach. Ze krijgen regelmatig opmerkingen als ze samen op stap gaan. “Laatst nog een meisje dat tegen haar moeder zei: ‘Kijk mam, dat zou jou ook goed staan”, zegt Ellen de Wilde. Zij is de ‘queen mum’ van de afdeling Zutphen en wijde omgeving van de Red Hat Society.

Dit van oorsprong Amerikaanse genootschap is een paar jaar geleden opgericht door Sue Ellen Cooper met als enige doel een leuke tijd te hebben samen met gelijkgestemde vrouwen van vijftig jaar en ouder. Het uitgangspunt is dat ze hun hele leven voor iedereen klaar gestaan hebben en dat het nu de hoogste tijd is om aan zichzelf te denken.

Anemone Unlimited bestaat sinds februari van dit jaar. De afdelingen Zutphen en Voorschoten waren de eerste van de inmiddels negen Nederlandse chapters. De leden van Anemone Unlimited komen elke derde vrijdag bij elkaar om ‘iets leuks’ te doen. Gezelligheid is het belangrijkste doel, nut hoeft het allemaal niet te hebben en ze zijn aan niemand  verantwoording schuldig over wat ze wel en niet doen.

Vandaag heeft Anneke Coopman in haar rijtjeshuis in Apeldoorn een lezing over kleurenleer gegeven. Als de interviewer en fotograaf na afloop arriveren, allebei eigenlijk te jong om er bij te mogen zijn, storten de vrouwen zich net op de lunch. Al snel is zo gezellig dat het in de kleine woonkamer moeilijk is om elkaar te verstaan.

Gelukkig is daar de ‘queen mum’. Naar haar wordt af en toe nog wel geluisterd. In principe heeft het clubje geen structuur, “Dat hebben we in ons leven wel genoeg gehad”, vindt vice-queen Didi Hamstra, maar een beetje leiding af en toe is toch handig.

De gesprekken in de kamer gaan ondertussen over kleinkinderen, het programma voor de volgende keer – paarse shawls weven – en het plan om een ‘pity kitty’ in te voeren: een boetepot waar iedereen die zeurt verplicht een euro moet stoppen. Want klagen en zaniken zijn uit den boze.

Het hoge tempo waarmee de chapters in Nederland uit de grond schieten is aanleiding voor de vertaling van het Handboek van de Red Hat Society, dat een dezer dagen verschijnt. Oprichter Sue Ellen Cooper vertelt daarin over het ontstaan en de invulling van de Red Hat Society. Het begon met een rode hoed die ze zag in een klein curiosawinkeltje. Ze vond hem prachtig en kocht hem, ook al had ze hem helemaal niet nodig en wist ze dat ze hem waarschijnlijk nooit zou kunnen dragen. Toen een vriendin vijfenvijftig werd, gaf ze haar een rode hoed cadeau, plus het gedicht van Jenny Joseph dat het motto is geworden van de society. De vertaling van het lange vers begint zo:

‘Wanneer ik een oude vrouw ben, zal ik paars dragen

Met een rode hoed, wat niet bij elkaar past en me niet staat,

En zal ik mijn pensioen besteden aan cognac, zomerhandschoenen en satijnen sandalen en zeggen dat we voor boter geen geld hebben.’

Het cadeaugeven van een rode hoed werd traditie in Sue Ellen Coopers Califonische vriendinnenkring. Op een middag besloten ze samen paarse jurken te gaan kopen en na afloop stelden ze vast dat ze zich in tijden niet zo hadden vermaakt. Dat was het moment waarop het idee voor de Red Hat Society werd geboren.

Inmiddels hebben meer dan een miljoen vrouwen uit 27 landen zich bij hen aangesloten. Om te laten zien dat ze er zijn en dat ze zich op hun leeftijd nergens meer iets van aantrekken, dragen de

Amerikaanse leden altijd die knalrode hoed, een paarse jurk en rode accessoires als tasjes, paraplu’s en handschoenen. Ook voor de leden van Anemone Unlimited is de rode hoed verplicht, de paarse jurk mag vervangen worden door een shawl of boa en de accessoires, ach dat hoeft nou ook weer niet zo nodig. Ze blijven toch nuchtere Gelderse vrouwen.

Hoewel de aanschaf van een rode hoed voor de meeste leden een onverwacht genoegen blijkt. Er zijn er die een oude zuid-wester uit de kast vissen die toevallig rood is, maar de hoedenmakers krijgen er ook volop klandizie bij. Queen mum Ellen heeft er speciaal een laten maken. “Ik wilde er een met veren en een voile die ik terug kon slaan. “Kijk.” Ze gaat staan en laat hem ronddraaien in haar hand: “Is hij niet prachtig geworden?”

Hoewel de Red Hat Society zich een ‘desorganisatie’ noemt waar bijna geen regels gelden, moest Ellen de Wilde haar chapter via de Amerikaanse site aanmelden en een gedragscode tekenen. “Maar nadat ik op ‘send’ had gedrukt kreeg ik de mededeling; ‘Goed zo, ga nu maar lekker een taartje eten”, lacht ze. Ze houdt het certificaat in de lucht dat ze ook nog kreeg, als bewijs dat de Anemonen door de moederorganisatie officieel zijn erkend.

De leden van Anemone Unlimited wisselen uitstapjes af met bijeenkomsten bij een van de leden thuis. De vorige keer hebben ze een tochtje gemaakt met een fluisterboot.  “Je kunt je voorstellen wat een bekijks we trokken; negen oude vrouwen met knalrode hoeden in die kleine bootjes”, lacht Marijke Bruil.

De leden hebben een heel diverse achtergrond. Zo heeft vice-queen Didi Hamstra bij de Avro-radio gewerkt als programmacoordinator, de queen-mum zelf heeft een eigen makelaarskantoor gehad. Er zit een jurist en een psycholoog bij en Anneke Coopmans verdient haar geld als kleurentherapeut.

Karin Umbach, aspirant-lid, is er vandaag voor het eerst bij. Nieuwe kandidaten worden via-via gevraagd. Zo wordt het een ‘ons-kent-ons- clubje, en dat is precies de bedoeling. “Plezier staat centraal. We zijn allemaal van dezelfde generatie. Dat schept een band. De jongste is 55 en de oudste bijna 70. De meesten van ons zijn klaar met werken of gaan bijna met pensioen. De kinderen zijn volwassen, onze mannen hebben meer vrije tijd. Het is nu tijd om aan onszelf te gaan denken”, zegt Ellen de Wilde, zelf 65.

Die informele manier van ledenwerven voorkomt misverstanden die nog wel eens blijken leven bij vrouwen die zich op eigen initiatief aanmelden. “Toen een vriendin van mij vroeg wat we dan deden en ik zei dat het ‘just for fun’ was, haakte ze af. Dat vond ze echt niet kunnen”, lacht Didi.

“Het zal onze calvinistische aard wel zijn”, oordeelt Ellen de Wilde. “Geen land geeft zoveel geld uit aan goede doelen en nergens zijn zoveel clubjes, maar ze zijn allemaal nuttig: de tuinclub, de kookclub. Wij hebben geen doel. We zetten onze hoed op en gaan naar buiten. Lekker pûh We doen dit alleen maar voor onszelf, zonder ook maar iemand tekort te doen.”

Karin snapt ook niet wat er op tegen is. “Ik heb mijn hele leven gewerkt, het is wel genoeg geweest. Nu is er tijd om aan mezelf te denken. Bovendien doe ik wel vrijwilligerswerk. Alleen niet hier.”

Die houding bevalt de dames wel. Over haar lot als volwaardig lid wordt tijdens de lunch tussen twee slokken wijn door beslist; “Als je het leuk vindt mag je wat mij betreft blijven hoor”, zegt Marijke Bruil. De rest knikt met volle mond of heft het glas en daarmee is het besluit bezegeld.

Na de lunch gaat ieder haars weegs. Voor ze de deur uitgaan zet elk haar rode hoed op en slaat de paarse boa om. Over een maand zien ze elkaar weer. Ongecompliceerd plezier maken staat voorop, maar daarnaast genieten de leden ook van nieuwe contacten die ze opdoen. Tussen de etensresten en half leeg gedronken glazen wijn, mijmert de queen mum nog wat na over een half jaar Anemone Unlimited: “Het heeft mij verbaasd, dat we zo snel met elkaar een eenheid vormen ondanks het feit dat we elkaar nauwelijks kenden. Dat maakt me zo blij!”

 HYPERLINK "http://www.redhatsociety.com"

www.redhatsociety.com

Onder Chapter Search zijn de Nederlandse afdelingen te vinden.

Het Handboek voor de Red Hat Society verschijnt in november bij uitgeverij Arena.