Publicatiedatum: 2-7-2005

Volop in verandering

LINDA HUIJSMANS

Bij zakendoen in China geldt de wet van de 10 procent: van de tien projecten gaan er negen niet door. 'Begin rustig', adviseert ondernemer Xander Tiedemann

Na tien jaar Peking voelt Xander Tiedemann zich er nog steeds af en toe 'blind en doof'. Voor buitenstaanders is het zo goed als onmogelijk de Chinese taal en cultuur echt te doorgronden. Toch is hij nog steeds gefascineerd door het land waar de 'ma ma lai'-mentaliteit van het platteland hand in hand gaat met een ongekende handelsgeest in de grote stad.

'Ik kan het Chinees inmiddels redelijk verstaan en ik spreek het een beetje, maar lezen en schrijven kost me te veel tijd', zegt Tiedemann. Niets om je voor te schamen. Het Chinees is een van de meest gecompliceerde talen ter wereld. Maar wel iets om lering uit te trekken. Want, zegt Tiedemann, 'je kunt als westerling je hele leven in China wonen, je komt nooit verder dan de oppervlakte'.

Daarom raadt hij iedereen die zaken wil gaan doen in dit land van onbegrensde mogelijkheden aan samen te werken met een deskundige, betrouwbare Chinees en geen expats te sturen. 'Er is een snel groeiende groep hoog opgeleide jongeren die goed Engels spreken, over de juiste kennis beschikken én een eigen netwerk hebben. Vooral dat laatste is hier van onschatbare waarde. Ze werken keihard, worden goed betaald en vormen de voorhoede van een nieuwe Chinese bovenklasse.' Een slimme zakenman maakt degene met de beste lokale kennis en contacten tot partner in zijn bedrijf, want werknemers worden gemakkelijk weggekocht voor het dubbele salaris, weet hij uit ervaring.

'Een Chinees kent de onuitgesproken gedragsregels, de sociale hiërarchie en de nuances in de omgangsvormen. Als Nederlander kun je onder-

handelen tot je erbij neervalt, maar de echte deals worden uiteindelijk in schimmige karaokebars gesloten, waar jij niet bij bent', weet hij.

Vooral in het begin van zijn verblijf trof Tiedemann bij zakelijke besprekingen vaak een bonte verzameling mensen tegenover zich, in een vaak wisselende samenstelling. Vertegenwoordigers van staatsbedrijven, veiligheidsmensen, chefs en onderchefs. Inschatten wie van belang is en wie je nooit meer zult zien is onmogelijk voor een buitenstaander. Met een rationele, zakelijke houding kom je hier niet ver. Onderhandelingen duren lang, de sociale kant is uiterst belangrijk.

Daarnaast hanteert hij de wet van 10 procent: van de tien projecten gaan er negen niet door. Of omdat er uiteindelijk toch geen geld voor blijkt te zijn, of omdat de onderhandelaars alleen geďnteresseerd bleken in de kennis van de westerlingen.

Een ander advies dat Tiedemann wil meegeven aan geďnteresseerden is om rustig te beginnen. 'Met ons tempo kom je nergens in China. Vermijd joint ventures zoveel mogelijk. Je hebt te maken met "different dreams in the same bed". Je werkt aan hetzelfde project, maar de doelen zijn verschillend. Het gebeurt nog steeds vaak dat als de Chinezen na een paar jaar genoeg kennis hebben vergaard, jij gewoon gedumpt wordt en zij iets verderop hun eigen fabriek beginnen.'

En heb niet de illusie dat je China wel even zult veroveren. Het is geen land, maar een continent en de concurrentie is moordend. 'Je struikelt dezer dagen over de handelsdelegaties. China is een land vol potentie maar de competitie is groot.' De interne verschillen zijn enorm en zowel het land als de Chinezen zelf veranderen razendsnel. Ze reizen de wereld over, vergaren kennis en worden mondiger.

Ook de stad Peking is ontzettend veranderd sinds de tijd dat de ondernemer Tiedemann en zijn gezin er neerstreken. 'Het was toen een totaal andere wereld. Er waren uitsluitend staatsbedrijven, er reden nauwelijks auto's, je zag nergens gezellige bars of restaurants en woningen waren voor westerlingen schreeuwend duur.' Dat is nu allemaal anders. De hoofdstad kent momenteel een bloeiend uitgaansleven, het verkeer is er druk en ondanks de beperkte vrijheid van meningsuiting bloeien kunst en literatuur als nooit tevoren.

De komst van de Olympische Spelen in 2008 heeft de stad nog eens een extra stimulans gegeven. 'Het zullen de best georganiseerde spelen ooit worden', weet Tiedemann. 'Het wordt perfect, al zal het niet zo gezellig zijn. Waarschijnlijk is in die tijd een op de vier mensen op het Tiananmenplein een veiligheidsagent. Maar China is erop gebrand om de wereld te laten zien dat ze na 150 jaar isolement internationaal weer meetellen.'

Binnenkort keert het gezin terug naar Nederland. Xander Tiedemann zal het missen. 'Toen we tien jaar geleden hiernaartoe vertrokken verklaarde iedereen ons voor gek. Wonen in China, dat zag men vooral als afzien. Ik zie het vooral als een voorrecht dat ik hier heb mogen leven en werken.'

waar?

HOTELS

The Commune ligt op een steenworp afstand van Badaling, de populairste toeristische opgang naar de de Chinese Muur en toch is het er rustig. Het hotel bestaat uit twaalf ultramoderne aparte panden, die elk door een andere Aziatische architect zijn ontworpen. Je huurt hier geen kamer, maar een heel huis, voor meerdere mensen. Alleen lunchen of dineren kan ook. Prijs: $ 888-$ 1288 per nacht. Tel: +86-(0)10 8118 1888; www.commune.com.cn.

Helemaal in de stijl van Mao en zijn tijd is hotel-restaurant Red Capital Club. Het personeel is gehuld in uniformen van het Rode Leger, wat niet door alle Chinezen wordt gewaardeerd. Dongsi Jiutiao 66, tel: +86-(0)10 8401 6152 www. redcapitalclub.com.cn.

ETEN / DRINKEN

Ten noorden van de Verboden Stad, net boven het Beihai Park, ligt de buurt Hou Hai. Een erg leuk, nog vrij onbekend gebied met galeries, kleine eettentjes en hippe kroegen.

The Orchard, gevestigd in een oude boomgaard, is een restaurant én een meubelfabriek bij een klein meer. De kaart bevat westerse gerechten tegen een heel redelijke prijs. Westers publiek. Jin Shun Lu, tel: +86- (0)139 1121 1965.

World of Suzie Wong is een bij de nouveau riche populaire nachtclub genoemd naar de beroemde dame van plezier uit Hongkong. Gezeten in alkoven op pluche banken en brokaten kussens kun je zien en gezien worden. Bij de westelijke ingang van Chaoyang Park. Tel: +86-(0)10 6593 6049.

Le Quai: Een zeshonderd jaar oud huis uit de provincie Anhui wordt geconserveerd onder een mooi vormgegeven glazen stolp. Het eten is modern Chinees en van topkwaliteit, de entourage trendy. Te vinden tegenover poort 12 van het Workers Stadium. Tel: +86 (0)10 6551 1636/39, 6551 5156

DOEN

Panjiayuan is een enorme rommelmarkt waar van alles te koop is, van zeldzame jade tot Tibetaanse religieuze schilderijen, van Mao-petjes tot goedkoop aardewerk. Kitsch en waardevol, alles ligt er door elkaar. Met meer dan 3000 stands is de markt elk weekend van 07.00-17.00 uur te bezoeken. Hij ligt net ten oosten van Longtan Park, in het zuidoosten van de derde ring. Beijing Panjiayuan Folk Culture Market. Tel: +86 (0)10-67710517, 67752405.

Voor een indruk van de kunstenaars-scene van Peking is een bezoek aan 798 aan te bevelen. Het is een verlaten industrieel complex bestaande uit fabrieken gebouwd in de Bauhaus-stijl. De vervallen gebouwen zijn opgeknapt en bevatten nu lofts waar Chinese kunstenaars wonen en werken. Factory 798 Beijing, Jiu Xian Qiao Lu 4, Chaoyang District. Tel: +86 (0)10 8456 2421.

Copyright (c) 2006 Het Financieele Dagblad